Qu’es aquò un mimologismo, un nom plan saberut ! Se legissetz Lo Larousso (lo que semia a tots vents) vos dira : mimologie, imitation de la voix et des gestes.
Los mimologismos que son una faiçon plasenta d’aprener lo Gascon als drollets.
- « Escota la gallina quant a heit l’ueu ; Escota pla ! Que dis ? »
- « Còt còt còdec ! ».
- « Còt , còt, còt, cotet Còt, còt, còt, cotet M’ai heit l’ueuMes l’ei copat »
-
» Ai heit quicòm de blanc tot ront Mès que que pòd este ? »
Se aquò vos amusa ne podetz trobar d’autres per imitar lo guit, lo gat, la pintarra, lo pioc, la vaca … En vaqui quauques uns…
- « Vira l’uou ! Vira l’uou Se l’avioi lo virarioi ! »
-
« Cocut ! Cocut ! Se la branca peta , soi fotut ! »
-
« M’i pausarai pus, pus, pus Sus la rama de vit ! »
-
« Pluèu! Pluèu ! Pluèu ! N’i a pro ! N’i a pro ! N’i a pro ! »
-
« Pas enquèra ! Pas enquèra ! Pas enquèra ! »
-
» Tres per un ! tres per un ! «
-
« Que plou ! Que plou ! Que plou ! »
Quelques petites histoires bâties sur des mimologismes.
L’auriol
Lo buscassèir n’arriba pas a hèner son boi…Que truquèva,Que truquèva mes ne podèva pas lo hèner…Un auriol que l’espièva au cabelh d’un aubre,Li cantèt lavetz :« Jo, lo viròli…jo lo viròli… »Lavetz lo buscassèir se pensèt de lo virar son boi,E atau poscot lo hèner !
Le bûcheron n’arrive pas à fendre son boisIl tapaitIl tapait mais il ne pouvait pas le fendre.Un loriot qui le regardait du sommet d’un arbreLui chanta alors :– « Moi je le tourne, moi je le tourne… »Alors le bûcheron pensa à retourner son boisEt ainsi, il put le fendre.
La cigala
Quòra entenden la cancon de la cigalaEs lo moment de segarQue ditz : « Sega, liga. Sega, liga. Bota au sac. »
Quand on entend la chanson de la cigaleC’est le moment de moissonner.Elle dit : « Moissonne, attache. Moissonne attache. Met dans le sac.
Que podetz també inventar la vòsta !
Aqui la mia :
« Lo teson que sap comptar »
Sabètz que los papets aiman plan colhonar los sons petits hilh, sustot quand arriban de la vila e venen passar quauques jorns de vacanças a la borda.
Un papèt d’un petit vilatge du Marmandes que receb son petit hilh de uèit ans a las vacanças de hèurer. Quò es la sason ont se tua lo pòrc (lo teson). Aqueth jorn, davant la chaminèia, tot en dejunant, lo papèt ça dit au drollet :
« Sei pas s’anam tuar lo porc aqueste an ! A ! E perque donc Papèt ? Figura-te qu’aqueth pòrc, i pas coma los autres, qu’es un pòrc saventas e que me hè dòl de lo tuar. Que dises papèt, un pòrc saventas ! Vengues pèc o que ? Mes no, vengui pas pèc. Qu’ai un pòrc saventas pramor que aqueth porc, sap comptar. A ! A ! Aquò i pas vertat. Es enquèra una de tas colhonadas ! Que me voles pas creser ! Escota, vengues d’amb jo a la porcatèra e veiras. »E lo papèt pren son petit hilh per la man e que van davant la porcatèra. Draubish la pòrta de l’estariòt e un pòrc plan gras dormichèva e fasiò veser sus polides camajons. Segur que lo papèt èra hòl de vole pas tuar aquèra bestia.
« Au ! Revelha te Nicolas ! » ça dit lo papèt. (escusatz mes anatz sabé perque aveva aperat son pòrc Nicolas ; es vrai que lo men papèt aperava lo son Giscard).S’aprocha do teson enquèra miej endromit e li gula a las aurelhas :
« Escota me Nicolas, quant hèn sèt e dus »E autan lèu lo porc que gronha : « Neuf ! Neuf ! ».
« Aquò es plan, ça ditz lo papèt, e adaro diga me quant hèn cinq e quate. »E lo pòrc : « Neuf ! Neuf !».
« Ueit e un », continua lo papet… « O ; Aresta-te , crida lo petit, me prengues per un fadòrlo o que ! Creses que n’ai pas compres ? Te vau hèser veser jo coma sap comptar, li vau pausar la question.»E lo petit hilh s’aprocha de la bestia e que te li crida :
« Au ! Teson ! Quant hèn quate e quate ? » « Neuf ! neuf ! neuf !» respon lo porc.E lo petit de riser :
- « Alavetz, Papet ! Veses bien que te trufas de jo e que ton Nicolas ne sap pas comptar !
« Que no ! Que no ! Se te disi que sap compta, es que sap comptar ! N’a pas sempa entenut la tua question ».E lo papèt se torna aprocha de la bestia e dis :
« Quant hèn quate e quate ? As entenut ! ».E en mèmo temps, lo papèt te balha un còp de pè au cu de la prauba bestia que se bota a gular :
« Huiiiiit ». « Alavetz, qu’en dises ? Sap pas comptar lo men teson ? » se cridèt lo papèt tot gaujos.
Bien sûr pour qu’il y est mimologisme et pour bien raconter cette histoire, il faut dire les « neuf, neuf » en imitant les petits grognements d’aise du cochon et le « huiiiit » en imitant le cri du cochon qu’on égorge. Ces nombres sont dit en français.